وزیکول‌های خارج سلولی، نانو وزیکول‌های درون‌زا هستند که توسط سلول‌ها ترشح می‌شوند و قطری بین 30 تا 200 نانومتر دارند و در یک غشای دولایه لیپیدی پیچیده شده‌اند و اسیدهای نوکلئیک، پروتئین‌ها، لیپیدها و متابولیت‌ها را حمل می‌کنند. وزیکول‌های خارج سلولی ابزار اصلی ارتباط بین سلولی هستند و در تبادل مواد بین سلول‌ها شرکت می‌کنند. وزیکول‌های خارج سلولی می‌توانند توسط سلول‌های مختلف در شرایط عادی و پاتولوژیک ترشح شوند که عمدتاً از تشکیل ذرات لیزوزومی چند وزیکولی در داخل سلول‌ها حاصل می‌شوند. پس از ادغام غشای خارج سلولی و غشای خارجی سلول‌های چند وزیکولی، آنها به داخل ماتریکس خارج سلولی آزاد می‌شوند. به دلیل ایمنی‌زایی پایین، عوارض جانبی غیرسمی، توانایی هدف‌گیری قوی و توانایی عبور از سد خونی-مغزی، به عنوان یک حامل دارویی بالقوه در نظر گرفته می‌شود. در سال 2013، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی به سه دانشمندی که در مطالعه وزیکول‌های خارجی مشارکت داشتند، اهدا شد. از آن زمان، موجی از تحقیق، کاربرد و تجاری‌سازی وزیکول‌های خارج سلولی در دانشگاه و صنعت به راه افتاده است.

اسکرین شات وی چت _20240320104934.png

وزیکول‌های خارج سلولی از سلول‌های گیاهی سرشار از مواد فعال منحصر به فرد هستند، حجم کمی دارند و می‌توانند به بافت‌ها نفوذ کنند. اکثر آنها را می‌توان بلعید و مستقیماً در روده جذب کرد. به عنوان مثال، حباب‌های جینسینگ برای تمایز سلول‌های بنیادی به سلول‌های عصبی مفید هستند، در حالی که حباب‌های زنجبیل می‌توانند میکروبیوتای روده را تنظیم کرده و کولیت را تسکین دهند. ریزجلبک‌ها قدیمی‌ترین گیاهان تک سلولی روی زمین هستند. نزدیک به 300000 گونه ریزجلبک وجود دارد که به طور گسترده در اقیانوس‌ها، دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، بیابان‌ها، فلات‌ها، یخچال‌های طبیعی و سایر مکان‌ها با ویژگی‌های منطقه‌ای منحصر به فرد پراکنده شده‌اند. در طول تکامل 3 میلیارد زمین، ریزجلبک‌ها همیشه توانسته‌اند به عنوان سلول‌های تکی روی زمین رشد کنند، که این امر ارتباط نزدیکی با رشد خارق‌العاده و توانایی‌های خودترمیمی آنها دارد.

وزیکول‌های خارج سلولی میکروجلبک‌ها، مواد فعال زیست‌پزشکی جدیدی با ایمنی و پایداری بالا هستند. میکروجلبک‌ها مزایای فرآیند کشت ساده و قابل کنترل، هزینه کم، رشد سریع، بازده بالای وزیکول و مهندسی آسان در تولید وزیکول‌های خارج سلولی را دارند. در مطالعات قبلی مشخص شده است که وزیکول‌های خارج سلولی میکروجلبک‌ها به راحتی توسط سلول‌ها جذب می‌شوند. در مدل‌های حیوانی مشخص شده است که آنها مستقیماً از طریق روده جذب شده و در بافت‌های خاص غنی می‌شوند. پس از ورود به سیتوپلاسم، می‌توانند چندین روز دوام بیاورند که برای آزادسازی طولانی مدت داروها مفید است.

علاوه بر این، وزیکول‌های خارج سلولی ریزجلبک‌ها پتانسیل بارگذاری چندین دارو، بهبود پایداری مولکولی، آزادسازی پایدار، سازگاری دهانی و حل موانع موجود در دارورسانی را دارند. بنابراین، توسعه وزیکول‌های خارج سلولی ریزجلبک‌ها از نظر بالینی و صنعتی شدن، از امکان‌سنجی بالایی برخوردار است.