Uppgötvun utanfrumublöðra örþörunga

Utanfrumublöðrur eru innrænar nanóblöðrur sem frumur seyta, á bilinu 30–200 nm í þvermál, huldar tvílaga lípíðhimnu, sem bera kjarnsýrur, prótein, lípíð og umbrotsefni o.s.frv. Utanfrumublöðrur eru helstu verkfæri millifrumusamskipta og taka þátt í efnaskiptum milli frumna. Utanfrumublöðrur geta seyttst af ýmsum frumum við eðlilegar og sjúklegar aðstæður, aðallega úr fjölblöðrum sem myndast af innanfrumu leysikornum og losna út í utanfrumuefnið eftir samruna utanfrumuhimnu og frumuhimnu fjölblöðranna. Vegna lágrar ónæmissvörunar, eiturefnalausra aukaverkana, sterkrar markmiðssetningar, getu til að fara yfir blóð-heilaþröskuldinn og annarra eiginleika hefur það verið talið hugsanlegur lyfjaberi. Árið 2013 voru Nóbelsverðlaunin í lífeðlisfræði og læknisfræði veitt þremur vísindamönnum sem tengdust rannsóknum á ytri blöðrum. Síðan þá hafa fræðasamfélagið og iðnaðurinn hrundið af stað aukningu í rannsóknum og þróun, notkun og markaðssetningu á utanfrumublöðrum.

Utanfrumublöðrur úr plöntufrumum eru ríkar af einstökum virkum efnum, litlar að stærð og geta smjúgað inn í vefi. Flest þeirra er hægt að taka inn og frásogast beint í þarmana. Til dæmis eru ginsengblöðrur stuðlar að sérhæfingu stofnfrumna í taugafrumur og engiferblöðrur geta stjórnað þarmaflóru og dregið úr ristilbólgu. Örþörungar eru elstu einfrumuplönturnar á jörðinni. Það eru næstum 300.000 tegundir af örþörungum sem eru víða dreifðar í höfum, vötnum, ám, eyðimörkum, hásléttum, jöklum og öðrum stöðum, með einstökum svæðisbundnum einkennum. Á þróunartíma jarðarinnar, sem er 3 milljarðar, hafa örþörungar alltaf getað dafnað sem stakar frumur á jörðinni, sem er óaðskiljanlegt frá einstökum vexti þeirra og sjálfsviðgerðargetu.

Utanfrumublöðrur úr örþörungum eru ný líflæknisfræðileg virk efni með meira öryggi og stöðugleika. Örþörungar hafa marga kosti við framleiðslu utanfrumublöðra, svo sem einfalda ræktunarferli, stjórnanlegt, ódýrt, hraðvaxandi, mikil blöðruframleiðsla og auðvelt í framleiðslu. Í fyrri rannsóknum hefur komið í ljós að utanfrumublöðrur úr örþörungum frásogast auðveldlega inn í frumur. Í dýralíkönum kom í ljós að þær frásogast beint í gegnum þarmana og auðgast af ákveðnum vefjum. Eftir að þær komast inn í umfrymið getur það varað í nokkra daga, sem stuðlar að langtíma losun lyfsins.

Að auki er búist við að utanfrumublöðrur úr örþörungum innihaldi fjölbreytt lyf sem bæta stöðugleika sameinda, hægja losun, aðlögunarhæfni til inntöku o.s.frv., og leysa þannig núverandi hindranir við lyfjagjöf. Þess vegna er þróun utanfrumublöðra úr örþörungum mjög hagkvæm hvað varðar klíníska umbreytingu og iðnvæðingu.